Spadek a upadłość konsumencka – 20 często zadawanych pytań

Kwestia spadku w upadłości konsumenckiej to jeden z najczęstszych tematów konsultacji w naszej kancelarii. Klienci często zadają sobie pytanie, co dzieje się ze spadkiem w trakcie postępowania upadłościowego. Czy osoba ogłaszająca upadłość może przyjąć spadek? Temat ten budzi wiele emocji – w końcu mowa nie tylko o kwestiach finansowych, ale nierzadko również rodzinnych.

Dla wielu osób, które wszczęły lub dopiero rozważają ogłoszenie upadłości, spadek w upadłości konsumenckiej to kluczowa kwestia. Niektórzy rezygnują z rozpoczęcia postępowania upadłościowego właśnie z obawy przed spadkiem. Sprawy upadłościowe zwykle trwają około 2 lat i wiele osób obawia się, co może wydarzyć się w trakcie. Zrozumienie przepisów dotyczących spadków jest kluczowe, aby uniknąć niepotrzebnego stresu i podejmować świadome decyzje.

Z tego artykułu dowiesz się:

Warto pamiętać, że obawa przed rozpoczęciem walki z długami często wynika z nieprawidłowych lub niepełnych informacji, które krążą w Internecie. Dowiedz się więcej o spadku w upadłości konsumenckiej i zacznij działać.

Nie można i nie jest to kwestia wyboru. Jeśli sąd ogłosił upadłość konsumencką, to spadek, do którego została powołana osoba zadłużona wchodzi z mocy prawa do masy upadłości. Nawet syndyk nie składa w tym przedmiocie żadnego oświadczenia.

Jeśli postępowania upadłościowe zakończyło się (zostało m.in. wydane postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli lub o umorzeniu zobowiązań bez ustalania planu spłaty), to osoba zadłużona samodzielnie decyduje, co chce ze spadkiem zrobić.

Nie ma przeciwskazań do przyjęcia lub odrzucenia spadku po zakończeniu postępowania upadłościowego. Spadkobierca ma czas na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w ciągu 6 miesięcy od dnia, kiedy dowiedział się o tytule swojego powołania. 

Tak. Jeżeli osoba zadłużona zostaje powołany do spadku po ogłoszeniu upadłości, to spadek wchodzi do masy upadłości z mocy prawa. Jeśli spadek został otwarty przed ogłoszeniem upadłości konsumenckiej, a osoba zadłużona nie złożyła w terminie 6 miesięcy oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu, spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza.

Jeśli syndyk uzna, że decyzja osoby zadłużonej dotycząca przyjęcia lub odrzucenia spadku doprowadziła do pokrzywdzenia wierzycieli, może rozpocząć procedurę stwierdzającą bezskuteczność takiej czynności.

Spadek wchodzi do masy upadłości po ogłoszeniu upadłości przez sąd

Jeśli spadek otwarto przed ogłoszeniem upadłości, to spadkobierca może złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku w terminie ustawowym. Jednak jeśli spadek otwarto po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej, to oświadczenie o odrzuceniu spadku jest bezskuteczne. 

Upadłość konsumencka po śmierci osoby zadłużonej nie „przechodzi” automatycznie na jej dzieci. Po śmierci osoby zadłużonej spadkobierca może wstąpić w postępowanie upadłościowego. Każdemu z spadkobierców przysługuje prawo do uczestniczenia w postępowaniu upadłościowym. Jest to uprawnienie, a nie obowiązek.

W przypadku odmowy wstąpienia spadkobierców do postępowania, sąd wyznaczy kuratora celem kontynuowania postępowania.

Tak. Prawo do zachowku wciąż przysługuje spadkobiercy mimo ogłoszenia upadłości. W praktyce to syndyk masy upadłości może wystąpić z roszczeniem o zachowek w imieniu upadłego, ponieważ to on zarządza majątkiem upadłego w trakcie postępowania. Przyznany zachowek stanowił składnik masy upadłości.

Tak, jeśli stwierdzi, że spadkobiercy przysługuje zachowek, to może dochodzić zachowku od dzieci spadkodawcy (o ile przyjmą spadek). Spadkobierca może bronić się, wskazując, że jest to niezgodne z zasadami współżycia społecznego, jednak warto być przygotowanym na potencjalne działania syndyka.

Jeśli osoba zadłużona była obciążona spłatami na rzecz pozostałych spadkobierców w ramach orzeczenia o dziale spadku wydanego przed dniem ogłoszenia upadłości, to po ogłoszeniu upadłości płatności te będzie regulował syndyk. Jeśli powstała jakakolwiek zaległość z tego tytułu, to osoba uprawniona do otrzymywania spłat, może dokonać zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym.

Natomiast w sytuacji, gdy osoba zadłużona była osobą uprawnioną do odbioru spłat w ramach orzeczenia działowego, to środki te będą stanowiły składnik masy upadłości. Syndyk zwróci się z pisemnym wezwaniem do osoby obowiązanej z nakazem przekazywania środków na rachunek masy upadłości.

Każda osoba zadłużona znajdująca się w upadłości konsumenckiej powinna poinformować syndyka o powołaniu do spadku. W skład spadku mogą wchodzić aktywa stanowiące ewentualne źródło zaspokojenia wierzycieli. Warto pamiętać o bieżącym informowaniu syndyka i udostępnianiu dokumentów ułatwiających podjęcie czynności w sprawie, na przykład akt zgonu lub testament.

Zatajenie otwarcia spadku w trakcie postępowania upadłościowego może doprowadzić do umorzenia postępowania upadłościowego. W sytuacji gdy osoba zadłużona nie współpracuje z syndykiem, a więc nie udziela mu bieżących informacji o składniach majątku, to syndyk może zawnioskować o umorzenie sprawy. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia pisma, sprawa upadłościowa jest zamykana. Konsekwencją będzie brak oddłużenia oraz konieczność pokrycia kosztów postępowania.

Tak. Upadłość konsumencka nie wpływa na uprawnienie do sporządzania, zmiany ani odwołania testamentu. Zdolność do testowania jest prawem osobistym osoby zadłużonej. Przepisy upadłościowe nie dokonują w tej sferze żadnych modyfikacji. Możesz spokojnie przygotować testament i dokonać w nim rozporządzenia aktywami niestanowiącymi składników masy upadłości.

Tak, jeśli postępowanie upadłościowe zakończyło się, a plan spłaty wierzycieli został wykonany, to nie ma żadnych przeszkód do przyjęcia spadku. Nie wpłynie to na wykonany wcześniej plan spłaty wierzycieli. Nie ma też obowiązku, żeby informować o tej okoliczności syndyka lub sąd.

Gdy osoba zadłużona przyjmie spadek w trakcie wykonywania planu spłaty wierzycieli, powinna poinformować o tym sąd w sprawozdaniu rocznym, w szczególności gdy wysokość aktywów wchodzących w jego skład przekracza ustawowe kryteria notyfikacyjne. Pamiętajmy, że wierzycielom przysługuje uprawnienie do złożenia wniosku o zmianę planu spłaty wierzycieli w razie istotnej poprawy sytuacji majątkowej osoby zadłużonej.

Istnieje możliwość wyłączenia spadku z masy upadłości, jeżeli spadek, jest trudny do likwidacji lub wejście spadku mogłoby być niekorzystne dla postępowania upadłościowego. W takiej sytuacji sędzia-komisarz może wydać postanowienie o jego wyłączeniu. Po uprawomocnieniu się postanowienia osoba zadłużona może złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku i działać jak standardowy spadkobierca.

Odpowiedzialność za długi spadkowe nie jest wyłączona w upadłości konsumenckiej. Gdy spadek wchodzi do masy upadłości, zostaje przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że odpowiada się za zobowiązania zmarłego tylko do wysokości aktywów spadku. 

Syndyk ma prawo i obowiązek zbadać czynności prawne podejmowane przez osobę zadłużoną dotyczące jej sfery majątkowej. W szczególności sprawdzi, czy w przeszłości były składne oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Oświadczenie złożone przed ogłoszeniem upadłości może być prawnie podważone przez syndyka.

Tak, w określonych sytuacjach syndyk lub wierzyciel może wytoczyć powództwo o uznanie odrzucenia spadku za bezskuteczne względem masy upadłości. Do takiej sytuacji może dojść w przypadku, gdy odrzucenie spadku doprowadziło do pokrzywdzenia wierzycieli, np. poprzez uszczuplenie majątku stanowiącego źródło zaspokojenia.

Majątek wchodzący w skład spadku w postaci domu, mieszkania lub działki, a następnie odziedziczony przez osobę zadłużoną wchodzi w skład masy upadłości. W takim przypadku syndykowi przysługuje uprawnienie do sprzedaży takich aktywów po przeprowadzeniu czynności spadkowych.

Tak, w trakcie upadłości konsumenckiej można przeprowadzić dział spadku. Postępowanie upadłościowe nie wstrzymuje postępowania działowego. Tutaj warto pamiętać, że spadek lub udział w spadku wchodzi do masy upadłości. Osoba zadłużona po ogłoszeniu upadłości nie może samodzielnie dokonywać decyzji związanych ze spadkiem otwartym po tej dacie.

Tak, syndyk może podjąć czynności w postępowaniu spadkowym, jeżeli mają one na celu zabezpieczenie masy upadłości lub wykonywanie praw osoby zadłużonej związanych ze spadkiem. Osoba zadłużona wraz z ogłoszeniem upadłości nie może samodzielnie rozporządzać swoim majątkiem. Po ogłoszeniu upadłości wyłącznie syndykowi przysługuje uprawnienie do rozpoczęcia sprawy o dział spadku.

Postępowania o dział spadku są prowadzone przez syndyka w trakcie upadłości konsumenckiej

Spadek w upadłości konsumenckiej to temat budzący wiele emocji i pytań wśród osób rozpoczynających procedurę sądowego oddłużania. Warto wiedzieć, w jaki sposób zachować się w sytuacji powołania do spadku oraz jak upadłość wpływa na proces dziedziczenia. Istotne, żeby podejść do tematu poważnie i zaplanować działania na kilka kroków do przodu.

Takie zachowanie pozwala na uniknięcie niepotrzebnych ryzyk i rozsądne poukładanie spraw spadkowych na przyszłość. W kancelarii Wyzerowani wierzymy w celowość planowania i wariantowość scenariuszy. Dzięki temu nasi klienci mogą odetchnąć z ulgą i zając się swoimi sprawami, zamiast doktoryzować się z przepisów spadkowych i upadłości.

Umów się na konsultację z naszym ekspertem pod numerem +48 888 400 240 lub na adres e-mail kontakt@wyzerowani.pl. Możesz także uzupełnić formularz kontaktowy (tutaj).