26 najczęstszych pytań o upadłość konsumencką osoby pracującej za granicą


Pracujesz za granicą, ale twoje niespłacone długi pozostały w Polsce? W tym odcinku odpowiemy na najważniejsze pytania, pojawiające się w temacie ogłoszenia upadłości konsumenckiej a pracy za granicą, m.in. jak w praktyce wygląda ogłoszenie upadłości konsumenckiej w Polsce, kiedy źródłem dochodów jest praca wykonywana w innym państwie, jakie obowiązki ma dłużnik wobec syndyka i co wpływa na wysokość rat w planie spłaty wierzycieli.

W kolejnym odcinku „Akademii Oddłużania” Łukasz Hamara rozmawia z radcą prawnym i doradcą restrukturyzacyjnym Konradem Siekierdą o najważniejszych problemach osób zadłużonych, które pracują lub mieszkają za granicą.

W odcinku znajdziesz praktyczne informacje o oddłużaniu osób pracujących za granicą. Dowiesz się, jak przebiega postępowanie upadłościowe, czy kontakt z syndykiem i udział w rozprawie wymagają powrotu do Polski oraz jakie dokumenty należy przygotować. Wyjaśniamy również, co dzieje się z majątkiem zgromadzonym za granicą, w tym środkami na rachunkach bankowych.

Łukasz: Dzień dobry. W dzisiejszym odcinku odpowiemy na 30 istotnych pytań dotyczących upadłości konsumenckiej i pracy za granicą. Nazywam się Łukasz Hamara, a moim rozmówcą będzie radca prawny Konrad Siekierda.

1. Samochód wykorzystywany do dojazdów do pracy za granicą a masa upadłości

Łukasz: Panie mecenasie, zaczynamy od tematu dotyczącego masy upadłości. Czy samochód, którego używamy do dojazdów do pracy za granicą, zostanie zajęty przez syndyka?

Konrad: Ogólna zasada jest taka, że cały majątek osoby zadłużonej, która ogłosiła upadłość, wchodzi do masy upadłości. Co do zasady zostanie więc oszacowany, zabezpieczony i sprzedany przez syndyka. Dotyczy to również samochodu osobowego używanego do dojazdów do pracy za granicą.

W uzasadnionych przypadkach możemy jednak wnioskować o wyłączenie określonego składnika majątku z masy upadłości.

2. Długość okresu zatrudnienia za granicą a możliwość ogłoszenia upadłości

Łukasz: Czy ma znaczenie, jak długo pracujemy za granicą?

Konrad: Z punktu widzenia możliwości ogłoszenia upadłości sam staż pracy za granicą nie ma znaczenia. Możemy pracować tam rok albo dziesięć lat. Jeżeli spełniamy przesłanki do ogłoszenia upadłości, możemy złożyć wniosek i oczekiwać na rozstrzygnięcie sądu.

3. Środki przekazywane rodzinie w Polsce a zajęcie przez syndyka

Łukasz: Czy syndyk zajmie środki, które przekazujemy małżonce lub rodzicom na pokrycie kosztów życia w Polsce?

Konrad: Jeżeli chodzi o zajęcie rachunków bankowych lub innych składników majątku, pamiętajmy, że syndyk może obejmować czynnościami majątek należący do osoby zadłużonej. Nie ma natomiast uprawnienia do zajęcia rachunku bankowego należącego na przykład do małżonki czy dziecka upadłego. Co do zasady takie sytuacje nie powinny więc mieć miejsca.

4. Złożenie wniosku o upadłość bez konieczności powrotu do Polski

Łukasz: Czy osoba pracująca za granicą musi wrócić do Polski, żeby złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości?

Konrad: Nie ma takiej potrzeby. Wniosek o ogłoszenie upadłości możemy złożyć zdalnie, w formie elektronicznej, za pośrednictwem systemu sądowego — Krajowego Rejestru Zadłużonych, czyli KRZ.

Nie trzeba zatem wracać do Polski, żeby osobiście złożyć wniosek w biurze podawczym sądu. Możemy przeprowadzić tę czynność przez internet.

5. Dokumenty potwierdzające zatrudnienie i zamieszkanie za granicą

Łukasz: Jakie dokumenty związane z pracą i mieszkaniem za granicą warto dołączyć do wniosku?

Konrad: W mojej ocenie przede wszystkim umowę o pracę, która stanowi podstawę zatrudnienia za granicą, oraz dokumenty potwierdzające tytuł prawny do zajmowanego tam mieszkania. Może to być na przykład umowa najmu albo użyczenia. Oczywiście wszystko zależy od konkretnej sytuacji.

Jeżeli mamy taką możliwość, warto również uzyskać od pracodawcy zaświadczenie o wysokości zarobków za ostatnie sześć miesięcy. To ważna informacja dla sądu i syndyka: potwierdza, że dłużnik pracuje, osiąga dochód i pozwala ustalić jego wysokość.

6. Dochody osiągane wyłącznie za granicą a możliwość ogłoszenia upadłości

Łukasz: Czy przeszkodą w ogłoszeniu upadłości jest to, że wszystkie dochody pochodzą z pracy za granicą?

Konrad: Nie, to nie jest przeszkoda. Źródło dochodów nie ma w tym kontekście decydującego znaczenia. Możemy uzyskiwać całe wynagrodzenie w Polsce, wyłącznie za granicą albo częściowo w jednym i drugim kraju. Nie musimy też mieć tylko jednego pracodawcy.

Ważne, żeby informacje o wszystkich źródłach dochodów ujawnić we wniosku o ogłoszenie upadłości.

7. Zatrudnienie przez agencję pracy tymczasowej a upadłość konsumencka

Łukasz: Czy na możliwość ogłoszenia upadłości wpływa zatrudnienie przez agencję pracy tymczasowej?

Konrad: Podobnie jak w poprzednim przypadku, nie stanowi to przeszkody. Wiele osób, z którymi współpracujemy w kancelarii Wyzerowani.pl, pracuje właśnie za pośrednictwem agencji, która znajduje im określone zlecenia za ustaloną stawkę. To popularny model zatrudnienia za granicą.

Ważne, żeby wykonywana praca opierała się na umowie zawartej w formie pisemnej lub elektronicznej, a nie wyłącznie na ustnych ustaleniach.

8. Informowanie syndyka o wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego za granicą

Łukasz: Czy syndyk może żądać informacji o miesięcznych zarobkach uzyskiwanych za granicą?

Konrad: Oczywiście. Artykuł 57 Prawa upadłościowego zobowiązuje osobę zadłużoną do współpracy z syndykiem. Obejmuje to również ujawnianie informacji o składnikach majątku i uzyskiwanych przychodach.

Syndyk ma więc prawo żądać informacji o naszych zarobkach. Często prosi także o wyciągi z rachunku bankowego. To standardowa praktyka w tego typu postępowaniach.

9. Tłumaczenie zagranicznej umowy o pracę na potrzeby postępowania

Łukasz: Czy muszę przetłumaczyć zagraniczną umowę o pracę na język polski, jeżeli zażąda tego syndyk?

Konrad: Część syndyków wymaga tłumaczenia umowy na język polski, a dla innych nie jest to konieczne. Z mojego doświadczenia wynika jednak, że warto przygotować takie tłumaczenie.

Niekoniecznie musi to być tłumaczenie przysięgłe. Dobrze jednak, aby kluczowe dokumenty, takie jak umowa o pracę czy aneksy do niej, były dostępne w języku polskim.

10. Zakończenie zatrudnienia za granicą podczas postępowania upadłościowego

Łukasz: Czy mogę zrezygnować z pracy za granicą w trakcie postępowania upadłościowego?

Konrad: Tak. Samo ogłoszenie upadłości nie oznacza, że osoba zadłużona traci prawo do decydowania o swojej karierze zawodowej. Może samodzielnie rozwiązać umowę o pracę i nie potrzebuje do tego zgody syndyka.

Trzeba jednak pamiętać, że taka decyzja może mieć znaczenie przy ustalaniu planu spłaty wierzycieli. Syndyk, który przygotowuje projekt planu spłaty, oraz sąd mogą przyjrzeć się przyczynom rezygnacji z zatrudnienia, zwłaszcza że dłużnik pozostaje w stanie niewypłacalności.

11. Zakres potrąceń z wynagrodzenia uzyskiwanego za granicą

Łukasz: Czy syndyk może zająć całe wynagrodzenie uzyskiwane z pracy za granicą?

Konrad: Nie. Istnieją przepisy regulujące, jaka część wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń przysługujących osobie zadłużonej może zostać objęta potrąceniami. Jeżeli pracuje ona w pełnym wymiarze czasu pracy, punktem odniesienia przy ustalaniu kwoty wolnej od zajęcia jest minimalne wynagrodzenie za pracę.

12. Ustalanie kwoty wolnej od zajęcia przy zatrudnieniu za granicą

Łukasz: Czy kwotę wolną od zajęcia ustala się na podstawie minimalnego wynagrodzenia w Polsce, czy w kraju, w którym pracujemy?

Konrad: To bardzo dobre pytanie, które często pojawia się w rozmowach z osobami rozważającymi ogłoszenie upadłości. Nie ma co ukrywać, że koszty utrzymania, wyżywienia i wynajmu mieszkania w krajach Europy Zachodniej są często znacznie wyższe niż w Polsce. Potrzebna na nie kwota również jest więc wyższa.

Musimy jednak pamiętać, że jeżeli postępowanie upadłościowe toczy się w Polsce, stosujemy polskie przepisy. Sam fakt uzyskiwania zarobków i ponoszenia kosztów życia za granicą nie oznacza, że kwota wolna od zajęcia będzie ustalana według minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w tym państwie. Punktem odniesienia jest minimalne wynagrodzenie w Polsce.

Możemy natomiast starać się o podwyższenie kwoty wolnej od zajęcia. Trzeba wówczas złożyć odpowiedni wniosek i udokumentować, że pozostawiana nam kwota nie wystarcza na pokrycie bieżących kosztów utrzymania za granicą. Warto przedstawić rachunki, faktury i inne dokumenty potwierdzające wydatki. Następnie oczekujemy na rozstrzygnięcie sądu.

Jeżeli potrzebujesz wsparcia w przygotowaniu takiego wniosku, napisz do nas na adres kontakt@wyzerowani.pl lub wypełnij formularz kontaktowy. Link znajdziesz w opisie odcinka.

13. Podjęcie nowej pracy za granicą po upadłości a zgoda syndyka

Łukasz: Kolejne pytanie: czy podjęcie pracy za granicą już po ogłoszeniu upadłości wymaga zgody syndyka?

Konrad: Nie. Tak samo jak rozwiązanie umowy o pracę, podjęcie nowego zatrudnienia nie wymaga zgody syndyka. Osoba zadłużona może podjąć taką decyzję samodzielnie. Warto jednak wcześniej poinformować syndyka o swoich zamiarach.

14. Otrzymywanie zawiadomień o upadłości podczas pobytu za granicą

Łukasz: Czy otrzymamy zawiadomienie o ogłoszeniu upadłości, jeżeli w tym czasie przebywamy za granicą?

Konrad: Postępowania upadłościowe prowadzone są obecnie głównie za pośrednictwem Krajowego Rejestru Zadłużonych. Jeżeli złożyliśmy wniosek elektronicznie, korespondencja, w tym informacja o ogłoszeniu upadłości, zostanie nam udostępniona w tym systemie. Wystarczy się zalogować, żeby sprawdzić, na jakim etapie znajduje się sprawa. Otrzymujemy też powiadomienia na adres e-mail.

Możemy więc korzystać z elektronicznego kontaktu z sądem albo działać przez pełnomocnika. Jeżeli natomiast korespondencja ma być doręczana tradycyjnie, należy podać właściwy adres zagraniczny. Trzeba się wtedy liczyć z dłuższym czasem jej doręczenia, zależnie od kraju, w którym przebywamy.

15. Korzystanie z zagranicznego rachunku bankowego i Revoluta po upadłości

Łukasz: Czy po ogłoszeniu upadłości nadal mogę korzystać z rachunku w zagranicznym banku albo w Revolucie?

Konrad: Osoba zadłużona może nadal korzystać z rachunków założonych w zagranicznym banku lub w Revolucie, o ile nie zostały one zablokowane. Z mojego doświadczenia wynika, że blokady tych rachunków nie są zwykle zakładane automatycznie, tak jak bywa to przy rachunkach prowadzonych w polskich bankach.

Jeżeli jednak syndyk skieruje odpowiednią dyspozycję do instytucji finansowej, taka blokada może się pojawić. Sam brak automatycznej blokady nie przesądza zatem o tym, czy środki pozostają do swobodnej dyspozycji upadłego.

16. Ujawnienie syndykowi środków zgromadzonych na zagranicznych rachunkach

Łukasz: Czy mam obowiązek wskazać syndykowi pieniądze zgromadzone na rachunkach za granicą i przekazać mu te środki?

Konrad: Przede wszystkim we wniosku o ogłoszenie upadłości należy ujawnić, że mamy takie rachunki, podać ich numery oraz wysokość zgromadzonych środków.

Jeżeli chodzi o przekazanie pieniędzy syndykowi, trzeba najpierw ustalić, czy podlegają one zajęciu i powinny wejść do masy upadłości. Syndyk będzie między innymi badał źródło pochodzenia środków. Przykładowo świadczenie 800+, które może wpływać na taki rachunek, nie podlega przekazaniu do masy upadłości.

To, czy konkretne kwoty trafią ostatecznie na rachunek masy upadłości, zależy zatem od indywidualnych ustaleń w sprawie.

17. Zmiana zatrudnienia lub podwyżka wynagrodzenia a obowiązki wobec syndyka

Łukasz: Czy powinienem informować syndyka o zmianie pracy lub otrzymaniu podwyżki?

Konrad: Tak. Przekazujemy informacje o zmianach warunków zatrudnienia: podwyżce wynagrodzenia, awansie czy zmianie miejsca wykonywania pracy.

Najlepiej zrobić to przez odpowiednie zawiadomienie w systemie KRZ. Dzięki temu w aktach postępowania pozostaje potwierdzenie, że dłużnik rzetelnie wykonuje obowiązki informacyjne wobec syndyka.

18. Planowany pobyt w Polsce a informowanie syndyka

Łukasz: A czy należy informować syndyka o powrocie do Polski?

Konrad: Takie informacje są istotne, ponieważ osoba pracująca za granicą może być dostępna w Polsce tylko przez kilka dni lub tygodni w roku. Syndyk może chcieć wykorzystać ten czas, żeby spotkać się z upadłym i wyjaśnić określone kwestie.

Spotkanie może dotyczyć na przykład przyczyn niewypłacalności albo konieczności zajęcia stanowiska w sprawie. Bezpośrednia rozmowa niekiedy przyspiesza wymianę informacji i pozwala szybciej podjąć dalsze czynności.

Dlatego, kiedy planujemy przyjazd do Polski, warto poinformować syndyka, w jakim terminie będziemy w kraju, jak długo zostaniemy i kiedy ewentualnie możemy się spotkać.

19. Dokumenty i informacje dla syndyka przed sporządzeniem projektu planu spłaty

Łukasz: Jakie dokumenty warto wysłać syndykowi przed przygotowaniem projektu planu spłaty wierzycieli?

Konrad: Na zakończenie postępowania upadłościowego syndyk przygotowuje projekt planu spłaty wierzycieli. Wskazuje w nim proponowany okres i wysokość miesięcznych spłat, a także sposób rozdysponowania środków pozostałych w masie upadłości po pokryciu kosztów postępowania.

Zanim sporządzi ten projekt, najczęściej przesyła osobie zadłużonej kwestionariusz lub ankietę. Pyta w niej między innymi o przyczyny niewypłacalności, dochody oraz aktualną sytuację mieszkaniową, rodzinną, zawodową i zdrowotną. Informacje te pomagają ocenić nie tylko okoliczności powstania zadłużenia, lecz także obecne możliwości zarobkowe upadłego i to, ile może przeznaczać na spłatę wierzycieli bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb swoich i osób pozostających na jego utrzymaniu.

Do takiej ankiety warto dołączyć dokumenty potwierdzające dochody i koszty utrzymania: deklaracje podatkowe, dokumenty dotyczące wynagrodzenia, odcinki renty lub emerytury, jeżeli pobieramy takie świadczenia, a także rachunki za prąd, wodę i najem mieszkania. Istotne są również dokumenty dotyczące wydatków na leki, badania czy wizyty lekarskie.

Można także dołączyć inne dokumenty odnoszące się do przyczyn niewypłacalności, których nie przedstawiliśmy wcześniej we wniosku o ogłoszenie upadłości ani nie przekazaliśmy syndykowi na późniejszym etapie.

20. Udział w rozprawie dotyczącej planu spłaty podczas pobytu za granicą

Łukasz: Czy będę musiał wrócić do Polski na rozprawę dotyczącą planu spłaty wierzycieli?

Konrad: Na etapie ustalania planu spłaty wierzycieli sąd może wyznaczyć rozprawę. Z wnioskiem o jej przeprowadzenie może wystąpić syndyk, upadły albo jeden z wierzycieli. Sąd może też uznać, że chce osobiście zapytać dłużnika o przyczyny zaprzestania spłacania zobowiązań i aktualną sytuację życiową.

Z mojego doświadczenia wynika, że w części spraw takie rozprawy się odbywają, a w części nie są wyznaczane. Jeżeli sąd wyznaczy rozprawę, trzeba w niej uczestniczyć i odpowiadać na pytania.

Nie musi to jednak oznaczać przyjazdu do Polski. Możemy wystąpić o przeprowadzenie rozprawy zdalnej. Jeżeli sąd wyrazi na to zgodę, wystarczy połączyć się za pomocą przesłanego linku. Dzięki temu możemy uczestniczyć w rozprawie praktycznie z dowolnego miejsca na świecie, o ile mamy dostęp do internetu.

21. Wpływ zagranicznych dochodów na wysokość rat w planie spłaty

Łukasz: Czy przy ustalaniu wysokości miesięcznej raty sąd weźmie pod uwagę wynagrodzenie uzyskiwane za granicą?

Konrad: Tak. Sąd uwzględnia wynagrodzenie uzyskiwane w ostatnim czasie, ponieważ jest ono jednym z mierników aktualnych możliwości zarobkowych dłużnika.

Znaczenie mają jednak również plany zawodowe. Czy zamierzamy nadal pracować za granicą, czy chcemy wrócić do Polski i tutaj szukać zatrudnienia? Jeżeli planujemy powrót, warto dokładnie wyjaśnić to w stanowisku do projektu planu spłaty oraz w kwestionariuszu przekazywanym syndykowi.

Możemy wskazać, że w najbliższych miesiącach nie zamierzamy już wyjeżdżać do pracy za granicą albo że już podjęliśmy działania w celu znalezienia zatrudnienia w Polsce. Warto przedstawić konkretne kroki, na przykład udział w rekrutacjach, wysłane aplikacje czy ogłoszenia pokazujące, jakie wynagrodzenie można uzyskać w Polsce na podobnym stanowisku.

Wszystko zależy od indywidualnej sytuacji. Nie ulega jednak wątpliwości, że wcześniejsze zarobki zagraniczne mogą mieć znaczenie przy ustalaniu planu spłaty wierzycieli.

22. Zatrudnienie poza Polską a pytania zadawane przez sąd

Łukasz: Czy sąd będzie pytał o moją pracę za granicą, uzyskiwane zarobki albo zamiar powrotu do kraju?

Konrad: Tak. Sędziowie często dopytują o te kwestie podczas rozprawy. Mogą chcieć wiedzieć, jakie stanowisko zajmowaliśmy, jakie obowiązki wykonywaliśmy i jak długo pracowaliśmy u danego pracodawcy.

Mogą również pytać o awanse, starania o podwyżkę, zgodność wykonywanej pracy z kwalifikacjami oraz o to, czy jesteśmy zatrudnieni w pełnym czy niepełnym wymiarze czasu pracy. Kwestie zawodowe z pewnością mogą pojawić się na rozprawie.

23. Potrącenia z wynagrodzenia po ustaleniu planu spłaty

Łukasz: Czy po ustaleniu planu spłaty wierzycieli nadal będą obowiązywały potrącenia z wynagrodzenia za pracę?

Konrad: Potrącenia na rzecz masy upadłości obowiązują do czasu uprawomocnienia się postanowienia o ustaleniu planu spłaty wierzycieli. Po zakończeniu tego etapu wynagrodzenie za pracę będzie przekazywane w pełnej wysokości na rachunek osoby zadłużonej, a ona samodzielnie będzie regulować raty określone w planie spłaty.

Załóżmy, że mamy dziesięciu wierzycieli, a łączna miesięczna kwota spłat wynosi 1000 zł. Upadły powinien rozdzielić tę kwotę między wierzycieli w proporcjach określonych w planie. Na rzecz każdego z nich trzeba dokonać odpowiedniej wpłaty, na przykład przelewem bankowym lub przekazem pocztowym, i zachować potwierdzenie zapłaty.

24. Sprawozdania składane podczas wykonywania planu spłaty

Łukasz: Czy po zakończeniu postępowania upadłościowego musimy składać do sądu sprawozdania? Co powinny zawierać?

Konrad: Tak. W okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli co roku składamy do sądu sprawozdanie z jego realizacji. Przede wszystkim dołączamy potwierdzenia dokonanych płatności, na przykład przelewów z rachunku bankowego.

Kolejnym dokumentem jest kopia deklaracji podatkowej za poprzedni rok. Jeżeli składamy sprawozdanie za 2025 rok, załączamy deklarację dotyczącą właśnie tego roku podatkowego.

Trzeba pamiętać o terminach i skoordynować przygotowanie dokumentów z rocznym rozliczeniem podatkowym. Dlatego wiele takich sprawozdań składanych jest w okolicach kwietnia, gdy podatnicy mają już przygotowane zeznania za poprzedni rok. Potwierdzenia wpłat i deklaracja podatkowa to podstawowe dokumenty potrzebne do prawidłowego wykonania tego obowiązku.

25. Umorzenie pozostałych zobowiązań po zakończeniu planu spłaty

Łukasz: To teraz bardzo praktyczne pytanie: kiedy zostanę ostatecznie oddłużony?

Konrad: Według obecnych przepisów postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu pozostałych zobowiązań wydawane jest na wniosek osoby zadłużonej. W praktyce, kiedy wykonamy plan spłaty, czyli dokonamy wszystkich płatności zgodnie z jego treścią, składamy odpowiedni wniosek do sądu. Na rozstrzygnięcie trzeba zwykle poczekać jeszcze kilka miesięcy.

Zwracam jednak uwagę, że przygotowano projekt rządowy przewidujący zmianę tych przepisów. Zakłada on mechanizm automatycznego umorzenia zobowiązań, które nie zostały spłacone w ramach planu, w okresie trzech miesięcy od jego wykonania. Warto więc na bieżąco śledzić, czy i kiedy nowe przepisy wejdą w życie.

26. Ponowne prowadzenie działalności po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej

Łukasz: Czy po zakończeniu upadłości można założyć firmę?

Konrad: Tak, jak najbardziej. Można rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej, zarówno jako jednoosobowy przedsiębiorca, jak i w formie spółki cywilnej czy spółki handlowej. Sam fakt ogłoszenia w przeszłości upadłości nie oznacza zakazu zakładania firmy.

Możemy więc na zwykłych zasadach rozpocząć działalność, otworzyć rachunek firmowy, dokonać wpisu do CEIDG lub KRS i prowadzić biznes.

Łukasz: To już wszystkie pytania na dziś. Bardzo dziękuję, panie mecenasie.

Konrad: Dziękuję, Łukasz.

Łukasz: Zapraszamy do słuchania innych odcinków podcastu i subskrybowania kanału, żeby nie przegapić kolejnych materiałów. Do zobaczenia!

Author: Konrad Siekierda

Date: 23/10/2026

Upadłość konsumencka a praca za granicą


Pracujesz w Niemczech, Holandii, Wielkiej Brytanii lub innym kraju, ale nadal masz niespłacone długi w Polsce? Zastanawiasz się, czy możesz ogłosić upadłość konsumencką bez konieczności powrotu do kraju?

Wyjazd za granicę nie oznacza, że tracisz możliwość oddłużenia w Polsce. Nawet jeśli od kilku lat pracujesz poza krajem, w określonych okolicznościach możesz skorzystać z upadłości konsumenckiej i uporządkować swoją sytuację finansową.

W najnowszym odcinku podcastu „Akademia Oddłużania” Konrad Siekierda i Łukasz Hamara wyjaśniają, jakie warunki trzeba spełnić, aby ogłosić upadłość konsumencką w Polsce, pracując za granicą. Rozmawiają również o tym, jak wygląda współpraca z syndykiem na odległość, co dzieje się z zagranicznym wynagrodzeniem i czy upadłość obejmuje także długi zaciągnięte poza Polską.

Z tego odcinka dowiesz się:

  • Czy można ogłosić upadłość konsumencką w Polsce, pracując za granicą?
  • Czy trzeba wracać do Polski na rozprawę lub spotkanie z syndykiem?
  • Czy syndyk może zająć wynagrodzenie za pracę za granicą?
  • Czy polska upadłość konsumencka obejmuje także zagraniczne długi i rachunki bankowe?

Łukasz: Wielu Polaków wyjeżdża za granicę, żeby poprawić swoją sytuację finansową, a czasami również spłacić długi zaciągnięte w Polsce. Co jednak w sytuacji, kiedy nawet wyższe zarobki nie pozwalają wyjść ze spirali zadłużenia? Czy upadłość konsumencka może być rozwiązaniem?

Dziś rozmawiamy z Konradem Siekierdą, radcą prawnym, na temat oddłużenia osób pracujących za granicą. Zapraszamy do słuchania.

1. Możliwość ogłoszenia upadłości konsumenckiej w Polsce podczas pracy za granicą

Łukasz: Panie Mecenasie, pierwsze pytanie: czy osoba, która pracuje za granicą, może w ogóle złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej w Polsce?

Konrad: Tak. Co do zasady sam fakt przebywania za granicą i świadczenia tam pracy, na przykład w ramach kontraktu, nie wyklucza automatycznie możliwości ogłoszenia upadłości w Polsce.

Istotne znaczenie ma to, czy osoba pracująca za granicą jednocześnie się tam przeprowadziła, mieszka z rodziną, spędza święta i na stałe związała z tym miejscem swoje życie, czy jedynie okresowo wykonuje kontrakt, zawierany przykładowo na sześć lub dwanaście miesięcy, a potem wraca do Polski. Może przecież mieć w Polsce rodzinę, nieruchomości i inne składniki majątku oraz tutaj spędzać święta.

Wszystko zależy od konkretnego przypadku. W odniesieniu do osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej decydujące znaczenie ma tak zwane miejsce zwykłego pobytu. Chodzi o miejsce, w którym dłużnik przebywa w sposób względnie trwały. Trzeba więc ustalić, czy pobyt za granicą ma taki charakter, czy jest związany wyłącznie z czasowym wykonywaniem pracy.

Jeżeli ktoś przebywa za granicą tylko w okresach, w których realizuje kontrakty, nie musi to oznaczać, że tam znajduje się jego miejsce zwykłego pobytu. W mojej ocenie osoba okresowo pracująca za granicą może ubiegać się o ogłoszenie upadłości konsumenckiej w Polsce. W praktyce prowadzi się wiele takich postępowań.

2. Brak zameldowania w Polsce a możliwość ogłoszenia upadłości

Łukasz: A czy brak adresu zameldowania w Polsce może być przeszkodą w ogłoszeniu takiej upadłości?

Konrad: Nie, sam brak zameldowania nie jest przeszkodą. Żaden przepis nie stanowi, że ubieganie się o ogłoszenie upadłości wymaga posiadania adresu zameldowania na terytorium Polski. Nie jest to więc warunek, który trzeba spełnić, aby skutecznie złożyć wniosek.

3. Rozprawa sądowa a konieczność przyjazdu do Polski z zagranicy

Łukasz: Jeżeli osoba pracująca za granicą złoży wniosek o ogłoszenie upadłości, to czy może spodziewać się, że sąd wyznaczy rozprawę, na którą będzie musiała wrócić do kraju?

Konrad: To jedno z pytań, które często pojawia się podczas rozmów z osobami zainteresowanymi sądową procedurą oddłużenia. Na etapie rozpatrywania wniosku o ogłoszenie upadłości co do zasady nie ma rozprawy. Wnioski są zazwyczaj rozpoznawane na posiedzeniach niejawnych, często w ciągu dwóch–trzech miesięcy od złożenia. Możemy spodziewać się orzeczenia sądowego bez konieczności osobistego stawiennictwa.

Nie trzeba zatem z góry zakładać, że konieczny będzie przyjazd z zagranicy, zmiana planów zawodowych czy uzyskanie zwolnienia z pracy w celu udziału w rozprawie. Rozprawa może się pojawić, ale raczej na końcowym etapie postępowania upadłościowego, kiedy dochodzi do ustalenia warunków spłaty zadłużenia. Na etapie rozpatrywania samego wniosku upadłościowego zazwyczaj jej nie ma.

4. Zagraniczny adres do doręczeń i korespondencja z sądem oraz syndykiem

Łukasz: Jakie znaczenie ma podanie we wniosku zagranicznego adresu do doręczeń? Czy korespondencję od sądu lub syndyka można otrzymywać za granicą?

Konrad: Jak najbardziej. Po to we wniosku znajduje się odpowiednia rubryka, żeby korespondencja mogła trafiać na adres, pod którym dłużnik aktualnie przebywa. Chodzi o to, by mógł skutecznie zapoznać się z pismami i na nie odpowiadać. Nawet jeżeli jest to adres zagraniczny, można go wskazać, a sąd czy syndyk mogą kierować tam korespondencję.

Pamiętajmy jednak, że od czasu wprowadzenia Krajowego Rejestru Zadłużonych znaczna część korespondencji w postępowaniu jest doręczana elektronicznie za pośrednictwem tego systemu. Jeżeli osoba składająca wniosek założyła w KRZ konto użytkownika, pisma mogą być jej doręczane właśnie tą drogą. Korzystanie z zagranicznego adresu korespondencyjnego będzie wówczas ograniczone.

Łukasz: Jeśli pracujesz za granicą i masz długi zaciągnięte w Polsce, umów się na bezpłatną konsultację. Napisz do nas na adres kontakt@wyzerowani.pl.

5. Zawiadomienie zagranicznego pracodawcy o ogłoszeniu upadłości

Panie Mecenasie, wróćmy do pytań. Czy po ogłoszeniu upadłości syndyk będzie informował zagranicznego pracodawcę o sytuacji upadłego?

Konrad: Tak. Po wydaniu przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości należy spodziewać się, że syndyk zawiadomi pracodawcę o tym fakcie i wezwie go do dokonywania potrąceń z wynagrodzenia za pracę oraz innych świadczeń przysługujących dłużnikowi w związku z zatrudnieniem.

To standardowa procedura, podobnie jak w przypadku osoby zatrudnionej w Polsce. Sam fakt wykonywania pracy za granicą nie zmienia potrzeby skierowania takiego zawiadomienia do pracodawcy.

Korespondencja najpewniej zostanie wysłana w formie papierowej. Możliwe też, że syndyk spróbuje skontaktować się z pracodawcą mailowo lub w inny sposób, na przykład przez formularz kontaktowy na stronie internetowej. W zależności od dostępnych danych kontaktowych warto skorzystać z różnych kanałów, żeby skutecznie dotrzeć do pracodawcy.

6. Osobiste spotkanie z syndykiem podczas pobytu za granicą

Łukasz: A czy osoba, która pracuje i okresowo mieszka za granicą, musi wrócić do Polski, żeby osobiście spotkać się z syndykiem, na przykład w jego kancelarii?

Konrad: To kolejne częste pytanie. Osoby pracujące za granicą zastanawiają się, czy będą musiały spotkać się z syndykiem osobiście — w jego kancelarii albo w innym wskazanym miejscu.

Co do zasady w przepisach Prawa upadłościowego nie znajdziemy wyrażonego wprost obowiązku stawienia się przez upadłego w każdym czasie i miejscu wskazanym przez syndyka. Istnieje natomiast ogólny obowiązek współpracy z syndykiem, zwłaszcza przy czynnościach związanych ze wskazaniem i wydaniem majątku oraz dokumentów dotyczących zadłużenia. Z tego obowiązku w określonych sytuacjach może wynikać konieczność osobistego spotkania. Niewykonywanie obowiązków przez upadłego może prowadzić nawet do złożenia przez syndyka wniosku o umorzenie postępowania.

W praktyce coraz więcej syndyków dopuszcza jednak możliwość spotkania zdalnego, na przykład przez wideokonferencję albo rozmowę telefoniczną. Jeżeli upadły korzysta ze wsparcia pełnomocnika, niektóre oświadczenia może również przygotować i złożyć z jego pomocą. Pełnomocnik może poświadczyć odpis dokumentu za zgodność z oryginałem i przesłać go przez KRZ.

Wszystko zależy od praktyki konkretnego syndyka, a niekiedy także od praktyki danego wydziału sądu. Dlatego trzeba uwzględnić okoliczności konkretnej sprawy.

Warto przygotować się na możliwość osobistego stawiennictwa, ale jednocześnie zapytać syndyka, czy ze względu na obowiązki zawodowe spotkanie mogłoby odbyć się zdalnie. Powrót do Polski wyłącznie w tym celu wiąże się przecież z kosztami i stratą czasu, a nie każdy pracodawca łatwo zgodzi się na nieobecność pracownika.

7. Kontakt z syndykiem na odległość i dostępne formy komunikacji

Łukasz: Kolejne pytanie też jest praktyczne. W jaki sposób najlepiej kontaktować się z syndykiem, jeżeli na co dzień pracujemy i mieszkamy poza Polską? Jaką drogę komunikacji wybrać?

Konrad: Podobnie jak w przypadku poprzedniego pytania dużo zależy od preferencji syndyka. Jeżeli chce kontaktować się telefonicznie, odpowiadamy na pytania telefonicznie. Jeżeli preferuje pocztę elektroniczną, korzystamy z maila. A jeżeli chce, żeby cała oficjalna korespondencja była prowadzona w KRZ, składamy tam pisma i oświadczenia.

W praktyce większość syndyków stosuje hybrydowy sposób komunikowania się z upadłym. Część dokumentów oraz oświadczeń wymaganych przez Prawo upadłościowe trafia do KRZ. Mogą to być na przykład oświadczenia o wskazaniu i wydaniu syndykowi majątku, stanowisko dotyczące wniosku syndyka o ustalenie wynagrodzenia czy opinie odnoszące się do zgłoszonych wierzytelności.

Jeśli natomiast chodzi o wyjaśnienie poszczególnych okoliczności, w tym przyczyn niewypłacalności, praktyka jest różna. Niektórzy syndycy dopytują o te kwestie telefonicznie, inni wysyłają pytania mailem. Trzeba więc przygotować się na to, że komunikacja będzie miała mieszany charakter.

Warto też uprzedzić syndyka, jeśli pracujemy w określonych godzinach i nie możemy wtedy odbierać telefonów. Można zaproponować zastępczą formę kontaktu, na przykład mailową albo przez KRZ, żeby syndyk nie odniósł wrażenia, że unikamy kontaktu i nie wywiązujemy się z obowiązków.

8. Potrącenia z wynagrodzenia za pracę za granicą i kwota wolna od zajęcia

Łukasz: Wróćmy jeszcze do tematu pracodawcy. Czy syndyk przejmuje wynagrodzenie, które upadły otrzymuje za granicą? Ile wynosi kwota wolna od potrąceń dla osoby pracującej poza Polską i jakie prawo stosuje się w takiej sytuacji? Wiemy, że w Polsce te kwestie reguluje Kodeks pracy. A jak jest z osobami zatrudnionymi za granicą?

Konrad: Co do zasady przy potrąceniach z wynagrodzenia za pracę punktem odniesienia są zasady, zgodnie z którymi do masy upadłości może trafiać połowa wynagrodzenia. Trzeba jednak uwzględnić kwotę wolną od zajęcia, odpowiadającą zasadniczo minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. Przy pełnym etacie w 2026 roku jest to kwota netto rzędu 3600 zł. Gdy ktoś pracuje w mniejszym wymiarze czasu, kwota ta jest odpowiednio niższa.

Osoby pracujące za granicą często ponoszą jednak wyższe koszty utrzymania niż osoby zatrudnione w Polsce. Dotyczy to zwłaszcza krajów Europy Zachodniej, takich jak Niemcy, Holandia czy Wielka Brytania.

Dlatego warto rozważyć złożenie do sądu wniosku o podwyższenie kwoty pozostawianej upadłemu na utrzymanie. Do takiego wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające rzeczywiste wydatki, w szczególności koszty mieszkania, wyżywienia, usług zdrowotnych, składek czy paliwa.

Istnieje możliwość uzyskania wyższej kwoty na bieżące utrzymanie, ale trzeba wykazać, że ponoszone koszty rzeczywiście to uzasadniają. Najlepiej poprzeć to odpowiednimi dokumentami.

9. Oddłużenie zobowiązań zaciągniętych za granicą w polskiej upadłości

Łukasz: Czy w ramach upadłości ogłoszonej w Polsce może dojść również do oddłużenia z długów, które powstały lub zostały zaciągnięte za granicą?

Konrad: Jak najbardziej. Przygotowując wniosek o ogłoszenie upadłości, sporządzamy między innymi spis wierzycieli. Możemy w nim wskazać zarówno wierzycieli krajowych, mających siedzibę w Polsce, jak i wierzycieli zagranicznych, w tym podmioty z państw Unii Europejskiej oraz innych krajów.

W praktyce we wnioskach upadłościowych często pojawiają się wierzyciele zagraniczni, na przykład fundusze inwestycyjne mające siedziby w Szwajcarii, na Cyprze czy w Wielkiej Brytanii. Upadłość konsumencka może więc obejmować również zadłużenie zaciągnięte poza Polską.

10. Ujawnienie środków na zagranicznych rachunkach i w aplikacjach finansowych

Łukasz: Wróćmy jeszcze do wniosku o ogłoszenie upadłości. Czy trzeba w nim ujawnić również pieniądze zgromadzone na zagranicznych rachunkach, na przykład w Revolut czy Wise?

Konrad: Tak. Ujawniamy wszystkie składniki majątku, które posiadamy, bez względu na to, czy pieniądze są zgromadzone na rachunku w polskim banku, na rachunku zagranicznym czy w innej aplikacji finansowej.

Nie ma znaczenia, czy korzystamy z Revolut, Wise, ZEN czy z jakiejkolwiek innej platformy. Wszystkie posiadane środki trzeba wykazać.

Dotyczy to zresztą nie tylko pieniędzy na rachunkach. We wniosku należy również ujawnić inne składniki majątku, takie jak kryptowaluty, nieruchomości, udziały w spółkach, znaki towarowe, patenty czy majątkowe prawa autorskie.

11. Posiadanie polskiego rachunku bankowego w postępowaniu upadłościowym

Łukasz: Czy osoba pracująca za granicą musi posiadać polski rachunek bankowy na potrzeby postępowania upadłościowego?

Konrad: Nie ma ogólnego obowiązku zakładania ani posiadania prywatnego rachunku bankowego w Polsce przez cały okres postępowania upadłościowego.

Pojawia się jednak inna kwestia. Po ogłoszeniu upadłości syndyk musi założyć rachunek masy upadłości. Zdarza się, że prosi upadłego, aby udał się do określonego banku i założył profil klienta, tak by jego dane znalazły się w systemie bankowym. Następnie syndyk może na tej podstawie otworzyć rachunek masy upadłości.

Na rachunek ten trafiają środki związane z postępowaniem, na przykład zaliczki przyznane przez sąd na pokrycie kosztów postępowania albo pieniądze uzyskane z likwidacji składników masy upadłości. Jest to rachunek przeznaczony do obsługi postępowania, którym dysponuje syndyk.

Nie oznacza to jednak, że upadły musi zakładać własny rachunek w Polsce do codziennych płatności. Przepisy nie nakładają takiego ogólnego obowiązku.

Trzeba też pamiętać, że po ogłoszeniu upadłości bank może automatycznie zablokować dotychczasowy rachunek upadłego. Aby odzyskać możliwość korzystania z niego, należy doprowadzić do jego odblokowania. Syndyk składa w tym celu odpowiednią dyspozycję, a po zdjęciu blokady upadły może znów korzystać z rachunku do bieżących wydatków, takich jak zakupy czy opłaty za mieszkanie.

12. Wykonywanie planu spłaty wierzycieli podczas pobytu za granicą

Łukasz: Mam jeszcze pytanie o końcowy etap postępowania. Czy osoba pracująca za granicą może wykonywać plan spłaty wierzycieli, nadal mieszkając i pracując poza Polską, już po wydaniu odpowiedniego postanowienia przez sąd?

Konrad: Jak najbardziej. Nie widzę przeszkód, które miałyby to uniemożliwiać. Wykonywanie planu spłaty wierzycieli polega przede wszystkim na przekazywaniu co miesiąc określonych kwot na rachunki wierzycieli.

Nie ma więc potrzeby, żeby ktoś na okres wykonywania planu spłaty wracał do Polski wyłącznie po to, by realizować przelewy. Może wykonywać je samodzielnie z zagranicy albo upoważnić do tego zaufaną osobę.

Najczęściej raty mają stałą wysokość, dlatego można ustawić zlecenia stałe. Dzięki temu zautomatyzujemy płatności i zmniejszymy ryzyko, że zapomnimy w danym miesiącu przekazać środki konkretnemu wierzycielowi.

Pamiętajmy również, że za każdy rok wykonywania planu spłaty należy złożyć do sądu roczne sprawozdanie. Dołączamy do niego między innymi potwierdzenia dokonanych przelewów oraz kopię złożonej deklaracji podatkowej za poprzedni rok podatkowy.

Oprócz samych płatności mamy zatem obowiązki sprawozdawcze. Trzeba pilnować ich terminów, ponieważ ich niewykonanie może w skrajnych przypadkach doprowadzić do uchylenia planu spłaty wierzycieli.

13. Przebieg postępowania upadłościowego na odległość bez powrotu do Polski

Łukasz: Na koniec pytanie podsumowujące dzisiejszy temat. Czy z Pana doświadczenia wynika, że osobom pracującym za granicą opłaca się wracać do Polski na przykład po złożeniu wniosku? Czy raczej można skutecznie przejść przez całe postępowanie na odległość?

Konrad: Nie ma jednej odpowiedzi, ponieważ wszystko zależy od konkretnej sytuacji. Warto natomiast pamiętać, że im dłużej zwlekamy ze złożeniem wniosku, tym większe może stać się zadłużenie.

Osoby pracujące za granicą często mają ograniczone możliwości odbierania korespondencji kierowanej do nich w Polsce. To z kolei może utrudniać obronę ich praw. Zdarza się, że przeciwko dłużnikowi wydano wiele nakazów zapłaty i od lat toczą się postępowania egzekucyjne.

Każda taka sprawa może generować dodatkowe koszty: koszty postępowania, poszukiwania majątku czy zastępstwa procesowego. Zadłużenie rośnie wtedy jak kula śnieżna. Im dłużej zwlekamy z rozwiązaniem problemu, tym większa może być kwota, z którą ostatecznie trzeba się zmierzyć.

Chciałbym też zwrócić uwagę na częsty mit, jakim jest liczenie na przedawnienie długów. W praktyce wierzytelności dochodzone przez instytucje finansowe, banki, firmy pożyczkowe czy fundusze sekurytyzacyjne nie zawsze przedawniają się tak, jak oczekują tego dłużnicy. To profesjonalne podmioty, które pilnują terminów.

Często dysponują nakazami zapłaty zaopatrzonymi w klauzule wykonalności i regularnie składają wnioski o wszczęcie egzekucji. Takie czynności mogą prowadzić do przerwania biegu przedawnienia, a następnie rozpoczęcia jego biegu na nowo. W efekcie dochodzenie należności może trwać bardzo długo. Dlatego byłbym ostrożny z założeniem, że długi po prostu się przedawnią.

Jeżeli mamy możliwość tak zorganizować pracę i środki finansowe, żeby skorzystać ze wsparcia profesjonalnego pełnomocnika, który przeprowadzi nas przez postępowanie w Polsce, w mojej ocenie warto to rozważyć. Pozwala to wcześniej uporządkować sytuację i uniknąć części problemów związanych z dalszym narastaniem zadłużenia.

Im więcej czasu upływa, tym więcej może pojawić się cesji wierzytelności, postępowań komorniczych i związanych z nimi dokumentów. Trudniej wówczas ustalić aktualny krąg wierzycieli oraz wysokość poszczególnych zobowiązań.

Z mojego doświadczenia wynika, że im większa skala zadłużenia i liczba spraw, tym bardziej skomplikowane staje się postępowanie. Przygotowanie wniosku wymaga wtedy większego nakładu pracy pełnomocnika, a sama sprawa jest trudniejsza także dla syndyka i sądu.

Łukasz: To już wszystko w dzisiejszym odcinku podcastu. Najważniejszy wniosek jest taki, że upadłość konsumencka może być dostępna również dla osób pracujących za granicą. Bardzo Panu dziękuję, Panie Mecenasie.

Konrad: Dziękuję, Łukasz.

Łukasz: Zachęcamy do subskrybowania naszego kanału i włączenia powiadomień, żeby nie przegapić kolejnych odcinków. Do zobaczenia i do usłyszenia!

Author: Konrad Siekierda

Date: 16/10/2026