Upadłość konsumencka emeryta lub rencisty – 10 najczęstszych pytań

Dla wielu emerytów i rencistów decyzja o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej to moment długo wyczekiwany i pełen nadziei na finansową ulgę. Po złożeniu wniosku i przejściu przez formalności wreszcie pojawia się poczucie, że sytuacja staje się bardziej przejrzysta. Warto jednak poinformować seniora o najważniejszych elementach postępowania upadłościowego.

Według danych BIG InfoMonitor w III kwartale 2025 r. zadłużenie polskich seniorów wynosiło aż 12,2 mld zł. Według 300Gospodarka to najwyższy wynik w historii pomiarów, co jest szczególnie zaskakujące przy spadku liczby osób zadłużonych. Starsze osoby coraz częściej wpadają w spiralę zadłużenia, która obejmuje nie tylko kredyty i pożyczki, ale również bieżące opłaty – czynsz, media czy rachunku za telefon.

Z tego artykułu dowiesz się:

Dla wielu osób złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej to najtrudniejszy etap. Jednak warto pamiętać o wsparciu seniora w trakcie całego postępowania upadłościowego. Upadłość konsumencka może być dla niego szansą na odzyskanie spokoju i skuteczne oddłużenie. Dodatkowo odpowiednie wsparcie bliskich pomaga seniorowi bezpiecznie i pewnie przejść przez wszystkie formalności.

Przepisy prawa nie wykluczają możliwości złożenia wniosku o ogłoszeniu upadłości, jeśli emeryta lub rencista nie ma majątku. Trudności finansowe przekładają się na inne aspekty życia, takie jak zdrowie psychiczne czy relacje rodzinne. Osoba zadłużona ma prawo do oddłużenia i rozpoczęcia życia na nowo bez długów.

Warto pamiętać, że we wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej należy sporządzić uzasadnienie, gdzie warto opisać swoją sytuację życiową i wytłumaczyć, dlaczego osoba zadłużona nie posiada majątku. Wskazanie, dlaczego emeryt lub rencista nie jest w stanie spłacać swoich zobowiązań jest kluczowe.

Emerytura lub renta wchodzą do masy upadłości, jednak nie jest zajęta w całości. Przepisy wskazują, że syndyk może dokonać potrącenia w wysokości do 25% wysokości emerytury. Jest to limit ustawowy, który chroni emeryta lub rencistę przed pozbawieniem środków na codzienne wydatki.

W praktyce najniższe świadczenie nie podlegają potrąceniom, a kwota emerytury w całości jest przekazywana osobie zadłużonej.

Emerytury lub renty nie można całkowicie wyłączyć od potrącenia, ale można wnioskować o zmniejszenie kwoty potrącenia. Osoba zadłużona powinna wyjaśnić, dlaczego jej sytuacja życiowa nie pozwala na ustawową kwotę potrącenia.

Sąd upadłościowy na wniosek może zwiększyć kwotę wolną od potrącenia, w szczególności, jeśli emeryt lub rencista opiekuje się członkiem rodziny lub boryka się z chorobą, która wymaga licznych leków lub badań, które generują koszty.

Warto pamiętać, że emeryt lub rencista powinien poinformować syndyka o każdorazowej waloryzacji świadczenia. Wpływa to na wysokość potrącenia przez syndyka, ponieważ większa emerytura lub renta to równocześnie większe podstawa do zajęcia środków w postępowaniu upadłościowym.

Od 1 czerwca 2025 r. jest możliwość składania wniosków o ponowne przeliczenie emerytury ZUS lub renty. Osoba zadłużona może zatem otrzymać nie tylko podwyżkę miesięczną, ale również jednorazowe wyrównanie do 64 tysięcy złotych. Dodatkowo została wprowadzona druga waloryzacja emerytury, która koryguje świadczenia dodatkowo oprócz marcowej waloryzacji. Emeryt lub rencista powinien zgłosić takie przeliczenia, ponieważ mogą one zwiększyć kwotę potrącenia przez syndyka.

Wbrew wielu informacjom w Internecie istotną informacją dla emeryta lub rencisty jest fakt, że 13. lub 14. emerytura podlegają potrąceniu przez syndyka na rachunek masy upadłości. Ochrona przed zajęciem, o której wspominają przepisy dotyczy wyłącznie egzekucji sądowej i administracyjnej, a nie postępowania upadłościowego.

Syndyk nie zabierze całej 13. lub 14. emerytury, ale zgodnie z art. 141a ustawy o emeryturach i rentach, jeśli syndyk zawiadomi ZUS o przekazywaniu świadczeń, to maksymalnie 25% wartości brutto świadczenia może zostać przekazane do masy upadłości.

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej emeryta lub rencista oznacza, że osoba zadłużona wydaje syndykowi cały swój majątek. Wlicza się w to również nieruchomości, w tym domy i mieszkania. Celem postępowania upadłościowego jest zaspokojenie wierzycieli oraz oddłużenie osoby zmagającej się z długami, stąd obowiązkiem syndyka jest likwidacja majątku.

Emeryt lub rencista powinien być świadomy, że syndyk może sprzedać jego nieruchomość. Warto jednak pamiętać, że ze względu na sytuację osobistą, np. problemy zdrowotne lub opiekę nad innym członkiem rodziny, można złożyć wniosek o wyłączenie nieruchomości z masy upadłości.

Upadłość konsumencka nie wyłącza możliwości sporządzenia testamentu, czy też jego zmiany lub odwołania. Jest to prawo osobiste osoby zadłużonej, a przepisy prawa upadłościowego nie modyfikują tej sfery. Emeryt lub rencista może spokojnie sporządzić testament i rozporządzać aktywami, które nie stanowią składnika masy upadłości.

Więcej o spadkach w upadłości konsumenckiej znajdziesz w naszym artykule: „Spadek a upadłość konsumencka – 20 często zadawanych pytań”.

Po ogłoszeniu upadłości syndyk zawiadamia odpowiedni oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych właściwy dla emeryta wraz z wskazaniem numeru rachunku masy upadłości. Po doręczeniu zawiadomienia ZUS samodzielnie przekazuje co miesiąc należność do masy upadłości.

Emeryt lub rencista nie odliczają samodzielnie wymaganej kwoty i nie wykonują przelewu z własnego rachunku. Warto pamiętać, że syndyk może zaproponować dobrowolne wpłaty osoby zadłużonej na pokrycie kosztów postępowania, co często przyspiesza postępowanie upadłościowe i jest bardziej korzystne dla osoby zmagającej się z długami. Jednak nie wlicza się to w ustawowe potrącenie z świadczenia przysługującego emerytowi lub renciście.

Na koniec postępowania upadłościowego syndyk składa projekt planu spłaty wierzycieli, w którym m.in. wskazuje możliwości zarobkowe osoby zadłużonej. Sąd bierze pod uwagę stanowiska osoby zmagającej się z długami oraz wierzycieli, jeśli złożyli oni w wskazanym terminie dokument do syndyka.

Warto wiedzieć, że możliwości zarobkowe emeryta lub rencisty to wysokość świadczenia, które mu przysługuje. Możliwości zarobkowe bezpośrednio wpływają na ustalenie długości planu spłaty wierzycieli i wysokości miesięcznej raty. Więcej o sporządzaniu stanowiska do projektu planu spłaty znajdziesz w naszym artykule: Stanowisko do projektu planu spłaty – 10 praktycznych porad.

W trakcie upadłości konsumenckiej emeryt lub rencista powinien na bieżąco zbierać dokumenty dotyczące jego stanu zdrowotnego. Warto pamiętać, żeby przesyłać syndykowi m.in.:

Jest to kluczowe dla postępowania upadłościowego, ponieważ potwierdza stan zdrowotny osoby zadłużonej. Dodatkowo będzie to brane pod uwagę przy ustalaniu miesięcznej raty w planie spłaty wierzycieli.

Postępowanie upadłościowe emeryta lub rencisty to nie tylko formalna droga do oddłużenia, ale przede wszystkim realna szansa na odzyskanie stabilności i poczucia bezpieczeństwa finansowego. Wiek, brak majątku czy ograniczone możliwości zarobkowe nie stanowią przeszkody w skorzystaniu z upadłości konsumenckiej – kluczowe jest rzetelne przedstawienie swojej sytuacji życiowej oraz aktywny udział w postępowaniu.

Syndyk również jest człowiekiem i ma świadomość, że osoba starsza ma mniejsze możliwości zarobkowe. Upadłość konsumencka nie odbiera seniorowi godności ani decyzyjności – nadal może on chronić swoje podstawowe potrzeby, korzystać z przysługujących świadczeń i planować przyszłość.

Jeśli potrzebujesz pomocy w postępowaniu upadłościowym i chcesz skorzystać z porady specjalisty skontaktuj się z nami przez formularz na stronie wyzerowani.pl